Sevme Sanatı

* Atılacak ilk adım sevmenin de tıpkı yaşamak gibi bir sanat olduğunu kabul etmektir; müzik, resim, marangozluk, doktorluk, mühendislik gibi başka herhangi bir sanatı öğrenmek için ne yapıyorsak, sevmeyi öğrenebilmek için de aynı şeyleri yapmamız gerekir.

* Sevgi ta derinden özlenen bir şeyken, öbür şeylerin hepsi sevgiden daha önemli sayılır. Başarı, ün, para, güç, bunları elde etmek için varımızı yoğumuzu veririz; sevmeyi öğrenmek içinse hiçbir şey yapmayız.


* Sevgi bir etkinliktir, edilgen bir olay değildir, bir şeyin içinde olmaktır, bir şeye kapılmak değildir. Sevginin etkin özelliği, en genel biçimde şöyle tanımlanabilir: Sevgi vermektir, almak değildir.

* Kişi, başka birine ne verir? Kendisinden verir, kendisinde bulunan en değerli şeyden, yaşamından verir. Bu, o kimsenin yaşamını öbür insan uğruna harcaması demek değildir, kendi içinde yaşattıklarından vermesi demektir, sevinçlerinden, ilgilerinden, anlayışından, bilgisinden, nüktesinden, üzüntülerinden, içinde yaşayan şeylerin dışa dökülen her türlü belirtisinden bir şeyler verir karşısındakine. Böylece, yaşamından bir şeyler vermekle onu zenginleştirir, kendi içindeki canlılık duygusunu hızlandırarak karşısındakinin canlılığını artırır.

* Bir kadın bize çiçekleri sevdiğini söylese, ama onları sulamasa, çiçekleri sevdiğine inanmayız. Sevgi, sevdiğimiz şeyin yaşaması, gelişmesi için duyduğumuz etkin ilgidir. Bu etkin ilginin bulunmadığı yerde sevgi olmaz.

* İlgi ve bakım, sevginin başka bir yönünü ortaya çıkarır, bu da sorumluluktur. Günümüzde sorumluluk, bir görev ya da kişiye dışardan yüklenmiş bir şey olarak anlaşılır. Oysa gerçek anlamıyla sorumluluk, gönülden gelen bir davranıştır, açık olsun, üstü kapalı olsun, başka birisinin gereksinmelerine verdiğimiz yanıttır.

* Çocuk sevgisi şu yoldan gider; Sevildiğim için seviyorum. Büyüklerin sevgisi şu yoldan gider; Sevdiğim için seviliyorum. Olgunlaşmamış sevgi; Seni, sana gereksinmem olduğu için seviyorum, der. Olgun sevgi; Seni sevdiğim için sana gereksinmem var, der.

Erich Fromm